Kene-Hyalomma

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) nedir?

Bir virüs tarafından (Bunyaviridae ailesinden Nairovirus) tarafından oluşturulan bir infeksiyon hastalığıdır. İlk kez 1944 yılında Kırımda, daha sonra da 1969 yılında Kongo'da tanımlanarak günümüzdeki adı verilmiştir.

Hastalık nerelerde görülür?

Doğu Avrupa ve özellikle eski Sovyetler Birliği bölgesinde görülür. Akdeniz, Çin'in kuzeybatısı, orta Asya,doğu Avrupa, Afrika, Orta Doğu ve Hindista'da da görülebilir./p>

Nasıl yayılır ve insanlara nasıl bulaşır?

özellikle Hyalomma grubu keneler bu virüs için taşıyıcı ve bulaştırıcıdır. Bir çok vahşi ve sığır, keçi, koyun gibi evcil hayvanlar, yaban tavşanı virüsün çoğalması için kaynak olabilir. İnsanlara geçiş virüsle bulaşmış hayvan kanı veya kenelerle olur. KKKA infekte bir insandan diğerine infekte kan ve ya vücut sıvıların teması ile geçebilir. Hastanelerde tıbbi cihazların yetersiz sterilizasyonu ve kontaminasyonu, enjeksiyon iğnelerinin tekrar kullanımı ile de bulaşma bildirilmiştir.

KKKA'nin bulguları nedir?

Baş ağrısı, yüksek ateş, sırt ağrısı, eklem ağrısı, mide ağrısı ve kusma gibi yakınmalarla ani olarak başlar. Gözde, yüzde ve boğazda kızarma, üst damakta kırmızı noktacıkların (peteşi) oluşması sıktır. sarılık, ciddi olgularda ruh hali ve duyu algılamalarında değişiklikler görülebilir. Hastalık ilerledikçe, dödüncü günden itibaren başlayan ve iki haftaya kadar süren geniş alanda morluklar, ciddi burun kanaması, enjeksiyon yerlerinde kontrl edilemeyen kanamalar ortaya çıkabilir.

Nasıl tanı konur?

KKKA ile uyumlu öyküsü olan olgularda dokunun mikroskopi incelenmesi ve immunhistokimya ile viral antijenin gösterilmesi veya kan veya dokuda virüs RNA'sının saptanması ile tanı konabilir.

İyileştikten sonra komplikasyonlar olur mu?

İyileşmiş olan kişilerde uzun dönem etkilerle ilgili yeterli çalışma yoktur. İyileşme yavaş gerçekleşir.

Hastalık ölümcül müdür?

Belgelenmiş KKKA salgınlarında hastaneye yatırılan hastalardaki ölüm oranı %9-50 arasında değişmektedir.

Nasıl tedavi edilir?

Birincil yaklaşım destek tedavisidir. Sıvı elektrolit dengesi, oksijenasyon ve hemodinamik desteğe dikkat edilmeli, ikincil enfeksiyonlar uygun şekilde tedavi edilmelidir. Virus in vitro olarak ribavirin isimli antiviral ilaca duyarlıdır. Tedavide yararlı olduğunu gösteren çalışmalar vardır.

Hastalık için kim risk altındadır?

KKKA'nin endemik olduğu bölgelerde bulunan çobanlar, büyükbaş hayvanlarla uğraşanlar, mezbaha çalışanları risk altındadır. Endemik bölgelerdeki sağlık çalışanları hastalıklı kan veya kan ürünleri ile temas edebileceği için risk altındadır. Endemik bölgelerdeki büyükbaş hayvanlar ile temas edebilecek kişilerde hastalığa maruz kalabilir.

Nasıl korunulur?

Tarım çalışanları ve hayvanlarla uğraşanlar açıktaki derilerine ve elbiselerine böcek kovucu ilaçlar sürmelidir. Keneler için en etkili böcek kovucular DEET (N, N-diethyl-m-toluamide) içerenlerdir. Eldiven ve diğer koruyucu giysilerin kullanılması önerilir.Kişiler hastalık belirtileri gösteren hayvan veya insanların kan ve vücut sıvılarıyla temas etmemeye özen göstermelidir. Sağlık çalışanlarının enfeksiyon kontrol önlemlerine sıkı sıkıya uyması gereklidir.

Fare beyninden yapılmış, inaktive aşı üretilmiş ve Doğu Avrupa'da küçük ölçekli olarak kullanılmıştır. Fakat insanlarda kullanılmak için güvenli, etkin ve yaygın bir aşı mevcut değildir.


Isıran Kenenin çıkarılması

Kene çıkarılması 1 Kene çıkarılması 2 Kene çıkarılması 3
İnce bir cımbız veya forseps ile kene olabildiğince cilde yakın yerden tutulur. Ezmeden, sağa sola çevirmeden yukarıya doğru düz bir hareketle ciltten uzaklaştırılır.

Kaynak: CDC (Hastalık Kontrol ve önleme Merkezi)
Başvurulabilecek diğer kaynaklar: T.C. Sağlık Bakanlığı